|

Kolejny
patch do Il-2, który ukazał się w
czerwcu 2002 wniósł samolot, który
nie należy do najpopularniejszych wśród
symulatorów, zresztą jak pamięcią sięgnąć
nie przypominam sobie abym kiedykolwiek
go spotkał w wirtualnym świadku
(chociaż pamiętam symulator, który
ujrzał światło dzienne jakieś parę
ładnych lat temu, a symulował m.in.
walki w Hiszpanii przed II woj. światową
: „zabij mnie a tytułu nie pamiętam”,
ale była to kampania dla pilota
Luftwaffe, zresztą można było latać
tam na dość dziwnych maszynkach).
Przejdźmy jednak do rzeczy. I-16 Rata,
bo o nim tu mowa był rozwinięciem ale
też i uzupełnieniem myśliwca
Polkarpowa I-153. Dlaczego uzupełnieniem
? Otóż I-153 był samolotem zwrotnym,
robił promień skrętu na początku lat
30-tych budzący podziw wśród nawet
rozwijającej się Luftwaffe. Doktryna
wojenna sowietów jednak prędzej
dostrzegła, że zwrotność to nie
wszystko. Co po zwrotności myśliwca,
skoro moda na doktrynę pana
„D” od bombowców przewidywała
przede wszystkim tutaj siłę lotnictwa.
Polacy poszli inną ścieżką w
opracowywaniu pezetelek i zorientowali
się o tym zbyt późno opracowując
P-50, który zresztą przypomina swoją
„pękatością” o wzorowaniu
się na równie pękatym I-16. Sowieci,
tym razem postawili krok do przodu. Związek
radziecki powinien mieć nowy samolot,
dość zwrotny, ale najbardziej ważna
była tu prędkość jaką mógłby dać
silnik gwiazdowy. Prędkość ta miała
by istotne znaczenie w dogonieniu
wrogich bombowców lat trzydziestych.
Tak właśnie wyglądała geneza naszego
„bohatera”.
Polikarpow
I-16 był niewątpliwie najbardziej znaną
konstrukcją radziecką lat
trzydziestych. Prace nad nowym typem myśliwca
rozpoczęły się zaraz na początku
1930r. W 1932, cała konstrukcja
znajdowała się już ukończona na
deskach kreślarskich zakładów
Polikarpowa. I-16 był samolotem bardzo
małym, o masach skupionych wokół środka
maszyny. Dzięki temu uzyskano dobrą
zwrotność (na początku lat 30-tych
uważano , że tylko dwupłat może być
myśliwcem zwrotnym) ale za to niską
stateczność prototypu. Wspomniany
prototyp wzbił się w powietrze pod
oznaczeniem CKB 12 w grudniu 1933.
Oblatywacz nie był jednak szczęśliwy
pilotując myśliwiec. Sterowanie
samolotem wymagało takiej uwagi, że
pilot nie wyobrażał sobie nawet lądowania.
Samolot był trudny w pilotażu i bardzo
wrażliwy na wychylenia drążka. Dalsze
prace związane były ze zmianą
silnika. Kopie francuskiego motoru zastąpiono
silnikiem amerykańskim o większej
mocy. Nowy prototyp, do którego dodano
w nazwie BIS wzbił się w powietrze w
lutym 34. Tym razem osiągi maszyny były
już znacznie lepsze. Kolejne przeróbki
dotyczyły podwozia, które stanowiło
bolączkę prototypów I-16 jak i póżniejszych
serii myśliwca. Próby z nowym
mechanizmem trwały aż do lata 1934.
Kiedy linię produkcyjną już
uruchomiono, nasz bohater znowu spotkał
się z problemem, okazał się, że
amerykańskie silniki nie są obecne w
takich ilościach jak życzyliby sobie
tego Rosjanie. Tak więc w myśliwiec
początkowo wsadzano radzieckie silniki
M-22. Tę partię myśliwca oznaczono
jako typ 1. Uzbrojenie tutaj stanowiły
dwa km-y 7,62 (SzKAS) instalowane w
skrzydłach. Osłona kabiny (cała),
bardzo zresztą wąska, była odsuwana
do przodu z wyważeniem oporu sznurami
gumowymi. Piloci obawiali się, że w
razie potrzeby osłona nie osunie się
na czas i pilot spłonie w maszynie
dlatego bali się nowego samolotu.
Samoloty I-16 typ 1 zostały w końcu użyte
jako myśliwce szkoleniowe i do
wypracowania „nowych”
technik walki.

Ponieważ
problem z silnikiem amerykańskim F-3
nie został rozwiązany, Rosjanie już
wkrótce wypuścili dla I-16 swój
odpowiednik tego silnika. Tak więc
kolejne modele Raty zostały już wyposażane
w silniki M-25 (I-16 model 4). Dodano również
blachę pancerną za plecami pilota.
Zrezygnowano z odsuwanej osłony kabiny,
a w to miejsce wstawiano tylko owiewkę.
Kabina pozostała otwarta ku uciesze
pilotów (którzy w tych czasach jeszcze
nie przyzwyczaili się do kabin
zamykanych). Kolejna modyfikacja objęła
osłonę silnika. Wersję z regulowanymi
przesłonami w czołowej osłonie
silnika (żaluzje) nazwano typ 5.
Produkcja seryjna modelu I-16 typ 5
rozpoczęła się w 1935r i trwała do
1937 r. Samoloty te m.in. zostały wysłane
do Hiszpanii w 1936 gdzie walczyły po
stronie Republiki. Dalsze zmiany w
samolocie dotyczyły również silnika.
Najczęściej wprowadzenie nowego modelu
silnika wiązało się ze zmianą typu
samolotu I-16. Tak więc kolejną
modyfikację silnika (M-25A o mocy 730
KM) wprowadzono do I-16 typ-6, a kolejny
M-25W zainstalowano w samolotach później
oznaczanych jako typ 10 (jeden z
najlepszych i najliczniej produkowanych
myśliwców typu I-16). Nad
silnikiem wbudowano dwa dodatkowe
synchronizowane karabiny maszynowe SzKAS,
a silnik M-25W osiągał moc 750 KM. Ze
względu też na mocniejszy silnik
wzmocniono w typie 10 konstrukcję płatowca.
Samoloty typ 10 weszły do produkcji
seryjnej w 1937r. Nowością były też
wprowadzone narty zamiast kół podwozia
(stosowane zimą i w ośnieżonych częściach
ZSRR), które były chowane, a nie stałe.
Doświadczenia
w Hiszpanii skłoniły konstruktorów do
opracowania modelu I-16, który pełniłby
też zadania samolotu
szturmowo-mysliwskiego. Prace nad takim
modelem na początku 38. Kolejny samolot
nazwano typ 17. I-16 typ 17 czyli
samolot „pola walki” wyposażono
w silnik M-25W. Uzbrojenie składało się
z dwóch karabinów SzKAS oraz dodano
dwa działka SzWAK kal. 20 mm. Pod
skrzydłami zainstalowano zaczepy na 200
kg bomb. Pewną liczba samolotów wyposażono również w karabiny BS
czyli 12, 7 mm (stosowano montowanie nad
ale i pod silnikiem). W maszynie
poprawiono wzmocnienie konstrukcji, w
związku ze zwiększeniem masy samolotu,
wzmocniono również podwozie. W 1939r
wyprodukowano jeszcze dwie serie I-16
rata. Pierwsza to I-16 P. Był to wcześniejszy
typ 10, zmieniono tylko uzbrojenie na
działka SzWAK zamiast SzKAS oraz I-16
TK i jak sama nazwa tu wskazuje, w
modelu tym (też z typu I-10)
zainstalowano turbosprężarki i sprężarkę
odśrodkową. Dodało to Racie lepsze
osiągi na wyższych wysokościach. W śmigle
zainstalowano mechanizm zmiany jego
skoku. Kolejne ulepszenie
silnika umożliwiło podjecie produkcji
modelu 18 (M-62). Zaś najbardziej znany
I-16 typ 24 rozpoczęto produkować pod
koniec 1939r.

W
modelu tym znacznie wzmocniono
konstrukcję płatowca, jeszcze raz
modyfikacji uległo podwozie. Samoloty
typu 24 walczyły w wojnie z Niemcami od
czerwca 1941. Mogły zabierać zapasowe
zbiorniki paliwa w specjalnych gondolach
podskrzydłowych. Późniejsze wersje
typu 24 wyposażano w wyrzutnie
niekierowanych pocisków rakietowych RS
82. Typ 25 mógł zabierać również
bomby o wadze do 200 kg. była to zatem
najbardziej uniwersalna wersja ze
wszystkich I-16. Typ 24 wyposażono w
nowy silnik M-62 (z typu 18) o mocy do
1100 KM. W 1940r zaniechano produkcji
I-16 na rzecz innych, nowszych myśliwców
Jakowlewa i Ławoczkina . Jednak wybuch
wojny z faszystami spowodował
wznowienie produkcji Raty wedle doktryny
„zalewem broni wszelkiego typu
przeciw III Rzeszy”. Łącznie
wyprodukowano blisko 7000 samolotów
I-16 rata wszelakich typów.
Autorem
tekstu jest : YoYo
|